Sobota, 2 stycznia 1988. czwórka

Ramówka Czwórki, charakterystyczna dla II połowy lat 80., wyłączając pewne zmiany, jakie zaszły od lipca 1988.

Sobota, 2 stycznia 1988

Wiadomości: 6.00, 17.00, 19.30, 23.30

  • 5.00 Muzyczny poranek Czwórki
  • 6.30 Język angielski
  • 6.45 Muzyczny suplement — piosenki znad Tamizy
  • 6.55 Sportowy komentarz tygodnia Piotra Lignara
  • 7.00 Radiowa Encyklopedia Świata: Co się dzieje w kraterze? — aud. Marii Szul
  • 7.20 W ludowych rytmach
  • 7.30 Kalendarz radiowy
  • 7.40 Śpiewać każdy może… — aud. Marii Żabickiej
  • 8.00 Z historii radia — felieton doc. Macieja J. Kwiatkowskiego
  • 8.10 Moje hobby: Wędkarstwo — aud. Andrzeja Pakosza
  • 8.30 Tydzień z kolędą — aud. Jana Nowackiego
  • 8.50 Aktualności
  • 9.00 Muzyczne legendy — aud. Danuty Kryńskiej
  • 9.30 Zgadnij, sprawdź, odpowiedz — aud. Anny Burzyńskiej
  • 10.00 Alfabet piosenki aktorskiej — aud. Jacka Hilchena
  • 10.30 Tropy, ludzie, symbole: Pigmalion aud. Małgorzaty Tułowieckiej
  • 11.00 Z mikrofonem po kraju — aud. rozgłośni regionalnych (Kraków)
  • 11.50 Redakcja reportaży proponuje
  • 12.05 Wiersz i aria — aud. poetycko-muzyczna Zdzisława Horodeckiego (1) Za szybą: P. Czajkowski: „Dziadek do orzechów” — Walc kwiatów, op. 71, J Sibelius: „Valse triste” op. 44 (Wielka Ork. Symfoniczna RiTV ZSRR. dyr. G. Rożdżestwieński)
  • 12.20 Biuro listów — odpowiedzi na listy
  • 12.30 Między fantazją a nauką: Fantazja a rzeczywistość — aud. Krystyny Kotowicz
  • 13 00 Koncerty zatrzymane w czasie – aud. Jana Webera; L. van Beethoven: Koncert skrzypcowy D-dur op. 61 — wersja wcześniejsza (Szymon Goldberg i Nowojorska Ork. Filharmoniczna. dyr. Dimitri Mitropoułos, Carnegie Hall — 14 stycznia 1950)
  • 13.55 Lektury i refleksje — felieton Witolda Billipa
    • 14.00—16.30 Popołudnie młodych słuchaczy
  • 14.00 Radiowy Teatr dla Młodzieży: „Inna” — słuchowisko wg powieści Ireny Jurgielewiczowej, adapt. Hanny Bielawskiej, reż. Romany Mater
  • 14.55 Rozgłośnia Harcerska — magazyn Mirosławy Uszyńskiej
  • 15.50 Magazyn informacyjny
  • 16.00 Bezkrwawi łowcy — aud. Zbigniewa Korzeniowskiego
  • 16 30 Krajobrazy historyczne: Pelplin — aud Anny Sobeckiej i Stanisława Seyfrieda
  • 17.05 Socjologia i życie potoczne — felieton Andrzeja Ziemilskiego
  • 17.10 Pejzaż polski — aud. Anny Szotkowskiej
  • 17.30 Klub wydawców — aud. Krzysztofa Górskiego
  • 18.10 Jazz tradycyjny — aud. Ryszarda Wolańskiego
  • 18 30 Język francuski
  • 18.45 Muzyczny suplement: Piosenki francuskie — aud. Renaty Fice
  • 19.00 Portrety Polaków: Prof. Kazimierz Opałek — aud. Krystyny Kasperkiewicz
  • 19.35 Lektury Czwórki: Zbigniew Zakrzewski — „Wspominam Poznań”
  • 19.45 Nagrania z filmów — aud. Jadwigi Skolarskiej
  • 20.15—21.35 Wieczór ze słuchowiskiem-Tadeusz Dołęga-Mostowicz — „Pamiętnik pani Hanki” (cz. II) Adapt. Hanny Szof
  • 21.25 Piosenki — przeboje
  • 21.50 Fotel w czwartym rzędzie — felieton Henryka Bieniewskiego
  • 22.00 Punkty zwrotne w karierze artysty: Skrzypaczka — Wanda Wiłkomirska — aud. Ireny Myczki
  • 22.30 Kraj i Polonia —. aud. Mariana Kruczkowskiego
  • 23.00 Włoskie canto — aud. Jana Nowackiego
  • 23.35—24.00 Kalejdoskop kulturalny -aud. Anny Retmaniak

Sylwester 1987. Program Polskiego Radia na czwartek 31 grudnia

Czas na ramówki z Sylwestra 1987 r.

Program I

Niby do popołudnia oczywista ramówka Programu I zawierała już jednak jakieś typowo sylwestrowe akcenty:

  • 5.05 – Poranne rozmaitości rolnicze. Rolniczy rok, jaki był? Aud. Barbary Ciborowskiej
  • 9.00 – 11.00 – Cztery pory roku. Prowadzi Wojciech Marczyk. Kapłanki, amazonki, czarownice. O kobietach w przeszłości – różnie
  • 13.30 – Kiedyś chętnie tańczone, a dziś… – aud. Eugeniusza Ratajczyka

Inne audycje bez zmian, albo informacji, które mogłyby wskazywać na ich ewidentnie sylwestrowy charakter. Potem, tzn. po południu, już inne różnorodne audycje i to w dużej liczbie. Dziwić może późno, bo dopiero po godzinie 22 rozpoczęty Sylwester i wcześniejszy wydłużony Koncert życzeń. A oto szczegóły:

  • 16.05 – Muzyka i Aktualności. Raz do roku jest Sylwester
  • 17.00 – Uwertury karnawałowe
  • 17.30 – Premiery pana Sarta – aud. Marii Szabłowskiej
  • 18.00 – Interstudio ’87: Sylwestrowy koncert prowadzi Danuta Lubecka
  • 19.00 – Dziennik wieczorny
  • 19.20 – W tanecznych rytmach
  • 19.30 – Radio Dzieciom: „Zapraszamy do zabawy” – aud. muzyczna Barbary Kolago
  • 19.50 – Muzyka polska
  • 20.00 – Wystąpienie Noworoczne przewodniczącego Rady Państwa
  • 20.25 – Muzyka polska
  • 20.35 – Koncert życzeń (część I)
  • 21.05 – Koncert życzeń (część II)
  • 21.30 – Zaczęło się od Lannera – aud. Jana Webera
  • 22.00 – Sylwester i Nowy Rok w Jedynce (Część I)
  • 00.00 – Życzenia noworoczne
  • 00.04–06.00 Sylwester i Nowy Rok (część II).
  • 3.45 – Żołnierski kwadrans

Program II

Gershwin (Błękitna rapsodia) i Ravel (Rapsodia hiszpańska) zabrzmieli w Godzinie melomana po godz. 10. To taki pierwszy nieco bardziej rozrywkowy, a zarazem klasyczny akcent. Wcześniej i później, aż do popołudnia, wszystko po staremu, choć jak tak piszę i myślę, to nie do końca. Przypomnijmy sobie program z Wigilii, raptem sprzed tygodnia. Wtedy o 14.00 Piosenki z Francji i Włoch (czyli po staremu), a o 15.10 Wigilijna muzyka klasyczna.

W Sylwestra 1987 natomiast, było na odwrót. O 14.00 Przeboje ’87, a o 15.10 normalnie, czyli czwartkowy Jazz nie tylko dla fanów. Jakby nie mogli już zrobić dwugodzinnych Przebojów, jak to było w latach późniejszych. Tyle moich spostrzeżeń. Czas na szczegóły:

  • 14.00 – Przeboje ’87 – oprac. Bogdana Fabiańskiego
  • 15.10 – Jazz nie tylko dla fanów
  • 16.00 – Dzieła, style, epoki
  • 17.05–18.30 – Program lokalny
  • 18.30 – Placido Domingo w Los Angeles (CD)
  • 19.50 – Muzyka polska
  • 20.00 – Wystąpienie Noworoczne przewodniczącego Rady Państwa
  • 20.25 – Muzyka polska
  • 20.35 – Sylwester z Mrożkiem. Magazyn literacko – muzyczny
  • 21.30–5.00 – Sylwester w stereo

Niestety z racji na mało czytelny egzemplarz, ramówka nie odczytana do końca prawidłowo.

Program III

Od rana zasadniczo normalnie, a potem:

  • 15.05 – Nie tylko przeboje gwiazd – aud. Bożeny Janikowskiej
  • 15.40 – Ciekawostki z Hollywoodu
  • 16.00–19.50 – Zapraszamy do Trójki
  • 19.00 – Niech żyje bal. Aud. Elżbiety Ratyńskiej i Mariana Dachniewskiego
  • 19.50 – Muzyka polska (z Programu I)
  • 20.00 – Wystąpienie Noworoczne przewodniczącego Rady Państwa
  • 20.25 – Muzyka polska
  • 20.30–04.00 – Sylwester w Trójce – prowadzi Marek Niedźwiecki

Program IV

Tu chyba najlepiej – najciekawiej, przynajmniej z mojej perspektywy. Sylwester przebiegał w 1987 r. wokół specjalnego cyklu zatytułowanego Radiowe wtajemniczenia. Autorzy z zaproszonymi gośćmi – radiowcami – chcieli najprawdopodobniej opowiedzieć o radiowym warsztacie. Ponadto dwuczęściowa Lista Przebojów Rozgłośni Harcerskiej i również „podwójny” Sylwester z Wiesławem Ochmanem. Typowa „zabawa” – muzyka sylwestrowa, dopiero od Północy do Trzeciej nad ranem, w jakim stylu – nie wiem, ale raczej w klasyczno-operetkowym. Kto prowadził? Też nie wiadomo. Reszta bez zmian. Dla porządku: Dom i świat po 11 – Marzanna de Latour, tak jak przed tygodniem.

  • 12.30 – Radiowe wtajemniczenia. Aud. Marii Bobrowskiej
  • 14.00 – Sylwestrowy magazyn dla młodzieży w opracowaniu Janusza Sikorskiego i Jana Tomczaka
  • 16.00 – Sylwestrowa Lista Przebojów Rozgłośni Harcerskiej (Część I). Aud. Bożeny Sitek
  • 16.45 – Radiowe wtajemniczenia. Spikerzy, lektorzy o sobie. Aud. Wiesławy Zychowicz
  • 17.05 – Radiowe wtajemniczenia. Dzienniki Polskiego Radia. Aud. Marii Szul z udziałem Zdzisławy Gucy
  • 17.20 – Sylwestrowa Lista Przebojów Rozgłośni Harcerskiej (Część II). Aud. Bożeny Sitek
  • 18.10 – Radiowe wtajemniczenia. Sylwestrowe gawędy reporterów. Aud. Krzysztofa Wyżykowskiego
  • 18.35 – Ile domów, ile mieszkań, ile ludzi. Aud. Janiny Peteckiej
  • 18.55 – Piosenki W. Młynarskiego i nie tylko
  • 19.35 – Lektury Czwórki. Zbigniew Zakrzewski: Wspominam Poznań
  • 19.50 – Muzyka polska (z Programu I)
  • 20.00 – Wystąpienie noworoczne Przewodniczącego Rady Państwa
  • 20.25 – Muzyka polska
  • 20.40 – Uroda życia. Montaż poetycko-muzyczny Elżbiety Marcinkowskiej
  • 21.00 – Sylwester z Wiesławem Ochmanem (Część I). Aud. Marii Żabickiej
  • 21.40 – Radiowe wtajemniczenia. Reportaż o nagraniu muzycznym. Aud. Ireny Piłatowskiej
  • 22.00 – Bal zakochanych, czyli szalona noc dwóch Warszawiaków wg K. I. Gałczyńskiego
  • 22.40 – Sylwester z Wiesławem Ochmanem (część II) – aud. Marii Żabickiej
  • 23.35 – wiersze na dobry Nowy Rok – aud. Hanny szof
  • 00.00–3.00 – Sylwester w Czwórce

Wigilijny program Polskiego Radia w 1987 r. Czwartek, 24 grudnia

Wigilia 1987 to czwartek.

Program radiowy do godzin popołudniowych był zasadniczo taki sam, jak zwykle, do tego stopnia, że nawet ostała się tradycyjna czwartkowa audycja muzyczna z Dwójki – godz. 14.00: Piosenki z Francji i Włoch. W Jedynce tradycyjnie Cztery pory roku (Andrzej Matul), Koncert przed hejnałem (nie napisali, czy były jakieś kolędy) itp. Zapraszamy do Trójki w Programie III  i audycje dla dzieci w Czwórce, to norma. Tak samo wcześniejszy język hiszpański i magazyn Żyją wśród nas. Również z Czwórki.

Wigilijno-świąteczny program zaczyna się od popołudnia.

Program I

Zwraca uwaga nieznaczna w sumie ilość kolęd i przesunięte punkty programu:

  • 17.00 Polskie kolędy śpiewa „Mazowsze”
  • 17.40 Wiersze dla ciebie
  • 18.00 Kolędowanie gwiazd
  • 19.00 Dziennik wieczorny oraz życzenia świąteczne od Programu I, informacje sportowe i informacje radia kierowców
  • 19.15 Koncert życzeń
  • 20.00 Radio dzieciom: „Zajaśniała pierwsza gwiazda” — słuchowisko Zofii Holskiej-Albekier
  • 20.25 Zaczarowany świat pozytywek i kurantów — aud. Eugeniusza Ratajczyka
  • 21.10 Jutro Program I proponuje słuchaczom
  • 21.15 Wigilia w muzycznych pamiętnikach — aud. Violetty  Lewandowskiej
  • 22.00 „Gwiazda, gwiazdeczka” — słuchowisko Ernesta Brylla, reż. Zbigniewa Kopalki, wyk. Andrzej Gawroński, Czesław Mroczek, Tadeusz Bartosik, Roman Kłosowski i inni
  • 22.35 Kolędy Inaczej — grają Jazzmani
  • 23.10 Klub starszych Janów – aud.  Jana Krenza i Jana Webera
  • 23.55—24.00 Północ poetów: Wiersze K. I. Gałczyńskiego.

Program II

Na uwagę zwraca o godzinę wcześniejsza emisja audycji Dzieła, style, epoki, popołudniowy koncert piosenek bożonarodzeniowych przygotowany przez Jacka Staśkiewicza, podobny w stylu country – Marka Gaszyńskiego oraz wieczorny duży 3-godzinny zestaw muzyki klasycznej. Z literatury, jedynie audycja poetycka Pastorałki (Tytusa Czyżewskiego). A szczegółowo było tak:

  • 15.10 Dzieła, style, epoki; m.in. Antonio Vivaldi.
  • 16.00 „Przed pierwszą gwiazdą” — Boże Narodzenie w piosence i poezji — aud. Jacka Staśkiewicza
  • 17.05—18.30 Program lokalny
  • 18.30 Tytus Czyżewski: „Pastorałki — kolęda w wielkim mieście”; adapt. Elżbieta Łukomska, reż. Henryka Rozena, muzyka Zbigniewa Wiszniewskiego
  • 19.00 – kolędy – Mazowsze i Chór Chłopięcy pod dyr. Stefana Stuligrosza
  • 19.30 „Białe Boże Narodzenie” — piosenki w wyk. Kenny Rogersa i Dolly Parton
  • 20.10 Koncert kolęd polskich
  • 20.30 Wiersze Jana Twardowskiego
  • 20.40 Koncert w wigilijnym nastroju * Barokowe koncerty na Boże Narodzenie gra The Academy of Ancient Music, dyr. Christopher Hogwood * Krystian Zimerman gra I Koncert fortepianowy e-moll Chopina, * Bach: Magnificat — gra Academy of Ancient Music pod dyr. Hogwooda
  • 24.00 Gwiazdkowy album gwiazd
  • 0.55 Wiadomości

Program III

Tu wyjątkowo zwarta formuła programu, przynajmniej w opisie zawartym na łamach Anteny. Było normalne popołudniowe Zapraszamy do Trójki, a potem wigilijny blok, który prowadził Andrzej Zajączkowski. Poniżej szczegóły:

  • 15.05 „Mój człowiek” i inne piosenki Edyty Geppert
  • 15.40 Zanim pierwsza gwiazda — aud. Elżbiety Ratyńskiej
  • 16.00—19.00 Zapraszamy do Trójki (stereo)
  • 17.30 Polityka dla wszystkich
  • 18.05 Informacje sportowe
  • 18.15 Akcenty Trójki
  • 19.00— 22.05 „Ciepło wigilijnych okien” — blok pod redakcją Andrzeja Zajączkowskiego
  • 22.05 24 godziny w 10 minut i informacje sportowe
  • 22.15—24.00 Kolędować każdemu… (stereo)

Program IV

Do godz. 17 program bez zmian, wigilijne motywy tradycyjnie w słuchowisku dla dzieci, czy audycjach młodzieżowych, gdzie m. in. już po południu, w ramach Rozgłośni Harcerskiej, Bożena Sitek i Wigilia dziwnych ludzi; Różne sposoby spędzania wigilii. Z innych – wcześniejszych audycji, o 11.00 tradycyjnie Dom i Świat Marzanny De Latourr, a o 12.30 przypadło na Magazyn OIRT Marii Bobrowskiej (nauka i technika w krajach socjalistycznych). Popołudnie i wieczór wypełnił cykl Powroty do dzieciństwa, przygotowany przez autorki związane z redakcją magazynu Między Nami, dwie audycje (uwaga!) autorstwa Jacka Cygana, inne audycje muzyczne Marii Żabickiej i Danuty Kryńskiej, montaż poetycko-muzyczny Zdzisława Horodeckiego. Z wydarzeń religijnych, nabożeństwo Kościoła Ewangelickiego i pasterka, tym razem z Radomia. Plan wigilijnej radiowej Czwórki w 1987 był następujący:

  • 17.00 „Powroty do dzieciństwa” (cz. I) — aud. Marty Korejwo
  • 17.20 Przed zapaleniem choinki — aud. Hanny Szof i Barbary Dzięgielewskiej
  • 18 00 Nabożeństwo Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego
  • 18.40 „Święta z bajki” — koncert kolęd polskich, aud. Jacka Cygana
  • 19.00 Felieton świąteczny — aud. Ewy Nowackiej
  • 19.10 „Powroty do dzieciństwa” (cz. II) —aud. Aldony Kołodziejskiej
  • 19.35 Zwierzęta mówią ludzkim głosem — aud. Jacka Cygana
  • 20.15 „Narodziny Pana” — wg Piotra Breugla, aud. Elżbiety Kollat z udziałem doc. Juliusza Chruścickiego
  • 20.40 Pastorałki staropolskie
  • 21.00 „Powroty do dzieciństwa” (cz. III) — aud. Emilii Stawskiej
  • 21.20 Prezenty muzyczne — aud. Marii Żabickiej
  • 21.50 Lektury Czwórki: Franciszek Karpiński — „Historia mego wieku i ludzi, z którymi żyłem”
  • 22.00 „Gdy nikt nie przyjdzie…”  — poemat wigilijny aud. poetycko- -muzyczna Zdzisława Horodeckiego; A. Adam: „Cantiąue de Noel” (P. Domingo, Vienna Symph. Orch. dyr. L. Holdridge), J. S. Bach — Ch. Gounod: „Ave Maria”, G. Bizet: „Agnus Dei — Intermezzo), C. Frank: „Panis Angelicus” (P. Domingo, Wiener Symphoniker, dyr. H. Froschauer), F. Schubert: „Ave Maria” (L. Pavarotti, National Philharmonic Orch, dyr. K. H. Adler) P. Esterhazy: „Harmonia Caelestis” — Christnias Cantatas (E. A. Lax, Capella Savaria), J. S. Bach: Weihnachts Oratorium BWV 248, aria sopranowa — Flósst, meine Heiland, flósst deine Name (G. Janowi tz, MOnchen Bach Orch, dyr. K. Richter), O. Mahler: Adagietto z V Symfonii (Concertgebouw Orch. Amsterdam, dyr. B. Haitink). 22.45 „Był las” — reportaż Ireny Piłatowskiej 23.03 Posłuchaj gwiazd — aud. Danuty Kryńskiej
  • 23.35 Kolędnicy z naszej ulicy — aud. Jacka Cygana i Marii Żabickiej.
  • 23.59—1.30 Transmisja mszy św. — pasterki z katedry pod wezwaniem Opieki NMP w Radomiu

Czas zaczynać

Od połowy lat osiemdziesiątych fascynowało mnie funkcjonowanie radia, różne audycje, prowadzący, ramówki, redakcje, sposób przygotowywania i prowadzenia programu radiowego. Wpierw było tylko słuchanie, potem zaczęło się wnikanie w szczegóły i monitorowanie – już bardziej intencjonalne nasłuchiwanie tego wszystkiego, co działo się z programem radiowym.  Początkowo był to Program I, potem fascynacja stereofoniczną Dwójką, edukacyjno-społeczną Czwórką i Trójką, w takiej właśnie kolejności. Dalej ożywienie, gdy powstawać zaczęły w Poznaniu i innych miastach rozmaite rozgłośnie radiowe. Nigdy jednak nie interesował mnie zbytnio techniczny sposób emisji programu radiowego, stacje radiowe poza Polską i współczesne formaty rozgłośni radiowych. W jakiejś mierze zatrzymałem się jako słuchacz z tym pozytywnym odbiorem radia na dawnych czasach. Poza drobnymi wyjątkami (Tok FM, Radio Emaus i oczywiście Polskie Radio), współczesna radiofonia do mnie w ogóle nie trafia.  Ideałem jest dla mnie wciąż Polskie Radio, bardziej tłumaczące i pogłębiające wiedzę wszelaką, spokojne i konkretne, a nie zabawowe i agresywne. Stąd chęć zachowania i publikacji wszystkiego, co wiąże się z historią Polskiego Radia (redakcje, ludzie, ramówki, zmiany programu, sposób przygotowywania i prowadzenia audycji). Czas, który szczególnie mnie interesuje to lata osiemdziesiąte w Polskim Radiu, co nie znaczy, że nie będę chciał od czasu do czasu poświęcić trochę miejsca na to, co było wcześniej lub później. Sprawa nie jest tak prosta, jak mogłoby się wydawać. Źródła do historii Polskiego Radia są bardzo rozproszone i niejednorodne. Ilość szeroko dostępnych publikacji drukowanych nie jest duża i często ma charakter co najwyżej okolicznościowych wspomnień zresztą o różnej wartości faktograficznej. Samo Polskie Radio systemowo nie zajmuje się historią swojego programu i zdaje się nie prowadzić prac badawczych na tematy, które by mnie interesowały. Wielu dawnych radiowców, albo zdążyło umrzeć, albo od dawna nie funkcjonuje w przestrzeni publicznej. Wiele lat  czekałem na pojawienie się publikacji, które mogłyby odpowiedzieć na pytania, które zapewne nie tylko mnie interesują. W końcu postanowiłem spróbować powoli zacząć zmieniać ten stan rzeczy. Mam nadzieję, że chociaż częściowo to się uda.

Tygodnik Antena i ramówki

Może nie w pełni doskonałym, ale jednak dokładnym przewodnikiem po historii PR będzie przede wszystkim tygodnik Antena, w którym znajdowały się szczegółowe opisy programu Polskiego Radia i Telewizji Polskiej. Nie były to tylko szczegółowe ramówki z czasem nadawania audycji, prowadzącymi, opisem zawartości (jeśli aud. literacka, to informacja o tłumaczu, autorach adaptacji, jeśli  muzyka klasyczna, to dokładny spis utworów wraz z wykonawcami), ale również opisy radiowych nowości, zmian programowych, wybranych – polecanych audycji muzycznych i literackich. Do tego wywiady z ludźmi mediów, korespondencje z zagranicy, ciekawostki technologiczne ze świata, rubryka z lżejszymi informacjami z życia gwiazd. Tak więc lektura samej już tylko Anteny komuś, kto sporo pamięta, może wiele rzeczy usystematyzować. I właśnie lektura Anteny stanie się głównym źródłem, które posłuży do odtworzenia charakteru programu radiowego z tamtych lat.

Mam też nadzieję na stopniowe poszerzanie informacji na podstawie źródeł dostępnych w Archiwum Polskiego Radia. Na razie jednak skupię się na ramówkach: tych reprezentatywnych i  tych okolicznościowych. Spróbuję też przedstawić zmiany funkcjonowania poszczególnych programów PR poprzez całe omawiane tu dziesięciolecie, tak aby usystematyzować pojawiające się w różnych miejscach niepełne i sprzeczne informacje.